محبت اهل البیت علیهم السلام

۵c5de89d06efaa073947fd2d95534c69_M

محبت اهل البیت علیهم السلام

خداوند، دوستى و مودت خاندان پیامبر صلی الله علیه و آله را در قرآن، اجر رسالت آن حضرت قرار داده و واجب ساخته است: «قل لااسئلکم علیه اجرا الا الموده فى القربى‏».[۱]؛ بگو من برای رسالت خود از شما مزدی نمی خواهم مگر محبت اهل بیتم.

وجوب محبت اهل البیت علیهم السلام اعتقاد مشترک شیعه و اهل سنت است. امام شافعى ‏در این مورد می گوید:

یا اهل بیت رسول الله حبکم فرض من الله فى القرآن انزله

کفاکم من عظیم القدر انکم من لم یصل علیکم لا صلاه له

[۲]

اى خاندان پیامبر خدا! حب شما فریضه‏ اى است‏ خدایى که خداوند در قرآن آورده است، براى افتخار بزرگ شما همین بس که هر کس (در نماز) بر شما صلوات و درود نفرستد، نمازش درست نیست و نماز ندارد. محبت ‏خاندان رسول، مرز حرکت در خط صحیح دین است.

رسول خدا صلى الله علیه و آله فرموده است که مردم را دوستدار اهل بیت‏ بار آورید و بر مبناى این محبت، تربیت کنید: «ادبوا اولادکم على حبى و حب اهل بیتى والقرآن‏؛ فرزندانتان را با محبت من و محبت ‏خاندان من و محبت قرآن تربیت و تادیب کنید».

امام صادق‏ علیه السلام نیز فرموده است: «رحم الله عبدا حببنا الى الناس ولم یبغضنا الیهم‏؛ خدا رحمت کند کسى را که ما را محبوب مردم سازد و ما را در نظر مردم ‏مبغوض و منفور نسازد».

نیز از سخنان آن حضرت در توصیه به شیعه است: «احبونا الى الناس و لا تبغضونا الیهم، جروا الینا کل موده‏وادفعوا عنا کل قبیح‏؛ ما را در نظر مردم محبوب سازید و در نظرشان ما را منفور نگردانید، هر مودت و دوستى را به طرف ما بکشید و هر زشتى را از ما دور سازید».

تولاى شما فرض خدایى است قبول و رد آن مرز جدایى است

دیانت بى شما کامل نگردد بجز با عشقتان دل، دل نگردد

هر آن کس را که در دین رسول است ولایت، مهر و امضاى قبول است

[۳]

دوستدار این خانواده، دوستدار خداست و دشمنان آنان دشمن خدایند.[۴]

تاکید به دوست داشتن اهل بیت، استفاده از اهرمى نیرومند در جهت ‏سازندگى انسان و حرکت تربیتى و اجتماعى اوست. آن که طعم محبت اهل بیت را بچشد، محبت هاى دیگر برایش جذاب نیست. رشته محبت این دودمان تا درون خانه‏هاى شیعیان کشیده شده و همه جا را روشن و گرم مى‏سازد. اتصال به این رشته محبت، مایه گرمى جان و روشنایى‏دل است و محب آنان، محبوب خدا مى‏شود. محبت‏ امام حسین علیه السلام در این میان، ویژگى خاصى دارد.

پیامبر خدا صلی الله علیه و آله فرمود: «حسین منى و انا من حسین، احب الله من احب حسینا».[۵] و درباره حسن و حسین‏ علیهم السلام و ثمره دوستى و محبت این دو ریحانه رسول فرمود: «من ‏احب هذین الغلامین و اباهما و امهما فهو معى فى درجتى یوم القیامه‏».[۶] هر کس این دو نوجوان و پدر و مادرشان را دوست بدارد، روز قیامت در رتبه من همراهم خواهد بود.

هر چه محبت و دلباختگى و ارتباط قلبى بیشتر باشد، تبعیت و همرنگى و همراهى و همدلى هم بیشتر خواهد شد. نقش عشق و محبت‏ در ایجاد همسانى و همفکرى و همراهى و هم‏سویى بسیار عظیم است و مردم پیوسته از چهره‏هاى محبوبشان الگو و سرمشق مى‏گیرند. ایمان‏ عاطفى به رهبرى حتى در اطاعت‏ سیاسى و اجتماعى هم تاثیر مى‏گذارد و زمینه‏ساز تبعیتى عاشقانه مى‏شود، نه صرفا تشکیلاتى و رسمى.

از این رو، ارتباط شیعه با اهل بیت را علاوه بر جنبه‏هاى اعتقادى بر مبناى علمى و احادیث و منابع دینى، باید عاطفى و روحى و احساسى قرار داد و «آگاهى عقلى‏» را با «عاطفه قلبى‏» در هم آمیخت و عقل و عشق را با هم پیوند زد. همچنان که در آموزش هم اگر معلم بیش از رابطه علمى، رابطه قلبى و زمزمه محبت و مودت باشد «جمعه به مکتب آورد طفل‏ گریزپاى را» در ارتباط هاى ولایى با ائمه نیز دل، قلمرو فرمانروایى آنان‏ مى‏گردد.

در این صورت، میان «شناخت‏»، «عشق‏» و «پیروى‏» رابطه‏اى‏ مستحکم پدید مى‏آید و «معرفت‏»، محبت مى‏آورد و محبت «ولایت و تبعیت‏». در حدیثى رسول اکرم‏ صلى الله علیه و آله به این سه عنصر و نقش آن در سعادت ‏انسان اشاره فرموده است: «معرفه آل محمد برائه من‏ النار و حب آل محمد جواز على ‏الصراط والولایه لآل محمد امان من العذاب‏».

معرفت و شناخت آل محمد، برائت و نجات از دوزخ است و «محبت‏» آل‏ محمد، جواز عبور از صراط است و «ولایت‏» نسبت ‏به آل محمد، امان از عذاب است.

این رابطه را مى‏توان چنین ترسیم کرد: معرفت محبت اطاعت.

در حدیث امام صادق‏ علیه السلام نیز آمده است: «الحب فرع المعرفه‏؛ محبت، فرع و شاخه شناخت است».

در سیره پیامبر اکرم نیز آمده است که هر کس با او از روى معرفت و شناخت، رفاقت و نشست و برخاست مى‏کرد، محبت او در دلش مى‏افتاد.

این نشان‏دهنده تاثیر معرفت در پیدایش محبت است. ایجاد محبت و عشق را باید از مراحل ساده و بسیط و عاطفى شروع‏ کرد و در مراحل بعدى با بصیرت و شناخت‏ بیشتر آن را تعمیق داد، تا آنجا که «حب‏»، جزء سرشت انسان گردد و «محبت اهل بیت‏»، جزء دین یک‏ مسلمان و شیعه درآید.

امام صادق‏ علیه السلام فرمود: هل الدین الاالحب‏؟؛ آیا دین جز محبت است؟ و امام باقر علیه السلام فرمود: الدین هوالحب والحب هوالدین‏؛ دین همان محبت است و محبت همان دین است.

روشن است که محبت راستین به عمل و تبعیت هم مى‏انجامد و از عصیان و تخلف دور مى‏سازد.

براى این کار باید زمینه‏هاى روحى و آمادگى‏هاى قبلى افراد را در نظر گرفت وگرنه محبت اهل بیت‏ به دلهاى غیرمستعد و غیرآماده ‏نمى‏چسبد، آنچنان که کاشى به دیوار کاهگلى نمى‏چسبد. گاهى هم باید موانع را زدود، همچنان که در لحیم‏کارى ابتدا با سنباده و مواد دیگر چربی ها، آلودگی ها و جرم ها را از محل مى‏زدایند تا لحیم بچسبد و جوش‏ بخورد.

پانویس

  1. سوره شورى، آیه ۲۳٫
  2. الغدیر، ج۲، ص ۳۰۳
  3. مثنوى‏ «اهل بیت آفتاب‏» از جواد محدثی.
  4. زیارت جامعه کبیره.
  5. حیاه الامام الحسین علیه السلام، ج ۱، ص ۹۴٫
  6. سفینه البحار، ج ۱، ص ۲۵۷٫

منابع

اشتراک گذاری پست

درباره ی نویسنده

tst

مهندس احمدی-مشاور برنامه ریزی و سیستم ها-موسسه رزق حلال
این موسسه آمادگی هرگونه همکاری از ایده پردازی تا طراحی و ساخت محصولات صنعتی، شهری، فرهنگی-اجتماعی، سیستمی و … را دارد. بدین منظور می توانید با ما تماس حاصل فرمائید.
تلفن:09331188467 ایمیل: halaltec@live.com

دیدگاه

دیدگاهی ثبت نشده.

ارسال دیدگاه

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.